Henk: ‘Een beter klimaat begint bij iedereen’

Henk Tetteroo (74) zet zich al meer dan vijftig jaar in voor het milieu. Elk jaar maakt hij een Persoonlijk Duurzaam Jaarverslag. Daarin laat hij zien hoe hij zijn ecologische voetafdruk stap voor stap kleiner maakt.

Waarom vindt u duurzaamheid belangrijk? 

“Als je om je heen kijkt, zie je dat het steeds slechter gaat met de wereld.  De opwarming van de aarde zet zich door en delen van de wereld krijgen vaker te lijden van weersextremen. Natuurlijk zijn er ook positieve ontwikkelingen, maar die wegen er niet tegenop. Het is duidelijk: er moet dringend iets veranderen.” 

U strijdt al jaren voor een beter milieu.

“Dat klopt. Ik heb me in actiegroepen verzet tegen de aanleg van de A4, dwars door het weidegebied van Midden-Delfland. Uiteindelijk zijn de plannen aangepast. De snelweg past nu veel beter in het landschap en levert minder schade aan de natuur. We hebben er hard voor moeten werken, maar het laat zien dat je als individu of als groep veel kunt bereiken. Voor die inzet kreeg ik een koninklijke onderscheiding.”  

Hoe is het jaarverslag ontstaan?

“In 2012 kwam ik een website tegen waar je je ecologische voetafdruk kon berekenen. Ik leefde al behoorlijk duurzaam, maar wilde weten wat er beter kon. Sindsdien bereken ik jaarlijks mijn voetafdruk via dezelfde website. In het Persoonlijk Duurzaam Jaarverslag schrijf ik wat ik heb gedaan om die te verkleinen. Mijn eerste jaarverslag was vier pagina’s, inmiddels is dat uitgegroeid tot 32. Ik ben steeds meer onderwerpen mee gaan nemen: van mijn eigen tuinvogeltelling tot gezondheid.” 

Wat is een ecologische voetafdruk?

“Het is een manier om te meten hoeveel land en water er nodig is om jouw manier van leven mogelijk te maken. Denk aan ruimte voor het verbouwen van voedsel, grondstoffen voor spullen, maar ook bos om je CO2-uitstoot op te nemen. Alles wat je koopt en doet heeft invloed.”  

Hoe groot is uw voetafdruk?

“In mijn laatste verslag kwam ik uit op 1,8 hectare. Ter vergelijking: de voetafdruk van de gemiddelde Nederlander is 6 hectare.” 

Hoe houdt u uw voetafdruk zo klein?

“Ik eet vegetarisch, zit bijna nooit in een auto en heb in mijn 74 jaar slechts drie keer gevlogen. Mijn verbruik van water, stroom en gas is ongeveer een derde van wat vergelijkbare huishoudens gebruiken. Zo vang ik jaarlijks ruim 7.000 liter regenwater op in tonnen en kuipen. Dat gebruik ik voor mijn planten en om het toilet door te spoelen.

Ik ben ook zuinig met gas. Als ik een eitje bak, zet ik het vuur eerder uit en laat ik het gaar worden met de nawarmte van de pan. En ik kook vaak met een hooikist. Dat werkt zo: je brengt je pan spaghetti of aardappelen kort aan de kook. Daarna zet je het eten in de hooikist, waar het kan doorgaren zonder extra gas te gebruiken. Op die manier bespaar je veel energie.” 

Kost het u moeite om duurzaam te leven? 

“Veel dingen zitten in mijn systeem en gaan automatisch. Als ik bijvoorbeeld naar de winkel loop, raap ik meteen het zwerfafval op dat ik tegenkom. De aantallen houd ik bij in mijn agenda. Aan de cijfers kun je zien dat de invoering van statiegeld een groot effect heeft. Vanaf 2021 daalde de hoeveelheid plastic flesjes tot zo’n 10 procent van het oorspronkelijke aantal. En vanaf 2023 gebeurde hetzelfde met blikjes.” 

U zegt: ‘Een beter klimaat begint bij iedereen’. Wat bedoelt u daarmee?

“Vroeger was de leus: een beter milieu begint bij jezelf. Maar de overheid, bedrijven, organisaties en inwoners hebben allemaal een rol. Met mijn jaarverslagen wil ik laten zien wat je als individu kunt doen. Iedereen kan ervoor kiezen om haar of zijn voetafdruk te verkleinen. Er is een wereld te winnen!” 

Heeft u een tip om te verduurzamen?

“Reken je eigen voetafdruk uit. Sommige mensen willen iets voor het klimaat doen, maar weten niet waar ze moeten beginnen. Zo’n berekening geeft houvast en laat zien waar de meeste winst te behalen valt. Vooral de impact van reizen met het vliegtuig en vlees eten is bijvoorbeeld enorm.” 

In uw jaarverslagen zit ook veel humor.

“Henk Frigge, die ik ken van de A4-actiegroep, verzorgt de eindredactie en vormgeving van mijn verslagen en voegt de nodige grapjes toe. Duurzaamheid is een ingewikkeld onderwerp, maar met een beetje humor kun je een serieuze boodschap soms beter overbrengen. Aan het einde van mijn verslag plaats ik vaak een rijtje zelfbedachte klimaatleuzen. Soms moeten mensen er even om lachen en dat is precies de bedoeling.”

‘De stad wordt een steenoven’
‘Sober is niet somber’
‘Niet tanken maar denken’

Wilt u tot slot nog iets meegeven?

“Vooral dat je heel prettig kunt leven met een kleine voetafdruk. Ik vlieg bijna nooit, maar ben meer wereldburger dan iemand die de hele wereld over reist. Een wereldburger is voor mij iemand die nadenkt over wat er met de wereld gebeurt en daarnaar handelt. En dat kan echt iedereen doen.”  

Benieuwd naar het Persoonlijk Duurzaam Jaarverslag van Henk? Elk jaar publiceert hij het verslag van het jaar ervoor. Klik op de knop om het jaarverslag van 2024 te bekijken.