Hilda: ‘We hebben al honderden kilo's eten van de afvalbak gered’

Wat gebeurt er met maaltijden die overblijven bij een instelling of woongroep? Vaak verdwijnen ze noodgedwongen in de prullenbak. Zonde, vindt Hilda Ferwerda. Met haar project Lekker Eten Over! zorgt ze dat goed eten terechtkomt bij buurtgenoten. Zo voorkomt ze verspilling én brengt ze mensen bij elkaar.

Blonde vrouw met lichte huid die lachend aan een tafel zit. Ze heeft schouderlang krullend haar, draagt een witte top met daarover een bordeauxrode blazer en een ketting. De tafel voor haar is gedekt met een wit tafelkleed met groen bladmotief. Op de tafel staan verschillende etensspullen: links een zwarte rechthoekige bak met een stuk lasagne, in het midden een grote lichtbruine houten kom met salade en twee houten serveerlepels erin, daarnaast een klein glazen schaaltje. De achtergrond bestaat uit houten platen en een eenvoudige houten constructie, met daarachter een keukenhoek met onder andere een koelkast, magnetron, rode kast en enkele potten en flessen bovenop een plank.

Hoe kwam je op het idee om maaltijden te redden?

“Het gaat mij aan het hart dat er zoveel lekker en gezond eten wordt weggegooid. In onze buurtapp zag ik dat een kleine instelling af en toe overgebleven maaltijden aanbood. Dat vond ik zo’n goed idee dat ik dacht: kunnen we dat niet op meer plekken doen? Ik besloot me aan te melden voor de prijsvraag ‘Minder verspilling, meer hergebruik’, waarbij de gemeente op zoek was naar circulaire ideeën voor Delft.”

Hoe werkt Lekker Eten Over?

“Het is een buurtinitiatief waar bedrijven en instellingen aan mee kunnen doen die regelmatig eten over hebben. Denk aan een groep voor begeleid wonen waar teveel is gekookt, of een bedrijf dat eten over heeft na een evenement. Via een buurtapp laten ze weten wat ze over hebben en hoeveel. Buurtbewoners kunnen reageren en het daarna gratis ophalen.”

Foto van een gedekte tafel. met een wit tafelkleed met geborduurde randen, blauwe bogen en gekleurde bloemen in roze, rood, blauw en groen. Links op het tafelkleed staat een zwarte rechthoekige ovenschaal of maaltijdtray. In het linkercompartiment is het leeg, in het rechtercompartiment ligt een stuk lasagne met gesmolten kaas en plakjes tomaat erop. In het midden iets boven de ovenschaal staat een ronde houten kom met een gemengde salade van voornamelijk groene bladsla en wat andere groentestukjes. In de kom steken twee vorken met sierlijke metalen handvatten. Onder de kom ligt een kleine rode tomaat los op het tafelkleed. Rechts onder op het tafelkleed staat een rode rechthoekige bak, tot de rand gevuld met een mengsel dat lijkt op een pastasalade of rijstschotel, licht van kleur met groentestukjes erin. In deze bak zit een zwarte vork.
Een grote kookpan waar gekookte spaghetti uit wordt gegoten in een open vuilnisbak met een zwarte afvalzak. De slierten spaghetti hangen uit de pan en vallen naar beneden in de bak. De vuilnisbak is rechthoekig en donker van kleur, met het deksel omhoog. Op de achtergrond staat een aanrecht met witte keukenkastjes en een metalen werkblad. Links in beeld is een deel van een tafel en een stoel te herkennen in een andere ruimte.

Wat zou er anders met dit eten gebeuren?

“Vaak belandt het in de afvalbak, omdat er geen goede bestemming voor is. Zulke organisaties weten van tevoren vaak niet hoeveel eten ze over hebben. Ook mogen ze maaltijden niet zomaar verkopen, bijvoorbeeld omdat ze geen horecavergunning hebben. Door het via de buurtapps aan te bieden, hebben we al honderden kilo’s eten van de afvalbak gered.”

Hoe ga je te werk?

“Vaak begint het met een organisatie die zich bij mij meldt, omdat ze regelmatig eten over hebben. Dan vorm ik daar een appgroep omheen met buurtbewoners die interesse hebben. Soms plaats ik een oproep in een bestaande buurt-app of via het buurthuis.”

“Voedselveiligheid is het allerbelangrijkste. Daar heb ik me vanaf het begin goed in verdiept, dat maakt Lekker Eten Over juist bijzonder. Ik heb duidelijke spelregels opgesteld, zowel voor de aanbieders van maaltijden als voor degenen die ze op komen halen. Zo moet het eten meteen in de koelkast worden gezet en binnen twee uur worden opgehaald.”

Wie kunnen een maaltijd ophalen?

“Iedereen die van lekker eten houdt! Het is zeker niet alleen bedoeld voor mensen met weinig geld. Of je nu alleen woont, een drukke baan hebt, een dagje geen zin hebt om te koken of gewoon duurzaam wil doen: iedereen kan een maaltijd komen ophalen. Er worden vaak heerlijke gerechten aangeboden.”

‘Als buurtgenoten een maaltijd komen ophalen, leer je elkaar vanzelf kennen. De stad wordt minder anoniem.’

Wat levert het op voor de organisaties die meedoen?

“Ik kom veel bij bedrijven en instellingen over de vloer. Ook zij vinden het fijn dat hun eten niet in de prullenbak verdwijnt. Bovendien is het niet alleen duurzaam, maar zorgt het ook voor verbinding. Als bedrijf of woongroep heb je niet altijd vanzelfsprekend contact met de buurt. Als buurtgenoten dan een maaltijd komen ophalen, leer je elkaar vanzelf kennen. De stad wordt minder anoniem.”

Hoe heeft de circulaire prijsvraag je geholpen?

“De prijsvraag heeft me het zetje in de rug gegeven om Lekker Eten Over uit te breiden. Ook heb ik meegedaan aan Circle Lab: een programma dat Delftenaren helpt om hun duurzame idee waar te maken. Daar heb ik mijn netwerk kunnen uitbreiden en veel geleerd. Bijvoorbeeld om goed te luisteren naar wat mensen willen en wat hen tegenhoudt. Sommige mensen zeggen eerst: ‘Eten ophalen? Dat heb ik toch helemaal niet nodig?’. Maar als je dan uitlegt dat het heel duurzaam is en CO2-uitstoot bespaart, zijn ze vaak toch enthousiast.”

Wat is jouw duurzame tip?

“Duurzaamheid hoeft niet groot te zijn, maar zit vaak in heel kleine dingen. Kijk eens om je heen en bedenk wat jij kunt doen. Haal ook eens een maaltijd op, ondersteun een initiatief uit je buurt, of koop iets tweedehands via Marktplaats of Vinted. Het hoeft niet allemaal nieuw te zijn!”

Hoe kan ik meedoen met Lekker Eten Over?

“Heeft jouw woongroep, bedrijf of instelling regelmatig eten over? En lijkt het je leuk om mee te doen? Mail naar lekkeretenover@hotmail.com, dan kijken we wat er mogelijk is.”