Vraag en Antwoord Voorhof-Zuidwest

Een warmte-uitvoeringsplan beschrijft hoe een buurt kan overstappen van aardgas op schone energie. In het plan staat:

• Hoe een buurt aardgasvrij kan worden.
• Welke (warmte)techniek(en) gebruikt kunnen worden (bijv. warmtenet of warmtepomp).
• Wat dit betekent voor de woningen en gebouwen in de wijk.
• Hoe inwoners zelf aan de slag kunnen gaan.
• Welke planning en financiering nodig zijn.
• Welke verantwoordelijkheden, rollen en taken er zijn in de uitvoering.

Het warmte-uitvoeringsplan beschrijft de route naar een aardgasvrije buurt. Hierin staan de mogelijke warmtetechnieken, welke stappen nodig zijn in de woningen en welke ondersteuning beschikbaar is, bijvoorbeeld vanuit de gemeente en organisaties in de stad. Het helpt bewoners en VvE’s om een keuze te kunnen maken voor een aardgasvrije toekomst en stappen te zetten.

In het warmte-uitvoeringsplan komt te staan wat er nodig is om de overstap naar schone energie te maken. Hierin beschrijven we ook welke ondersteuning, planning en financiering nodig zijn. 

We zijn met de buurtgroep in gesprek hoe we als groep verder gaan na het afronden van het warmte-uitvoeringsplan voor deze buurt. Het zou fijn zijn als er vanuit de buurt een aanspreekpunt is. De gemeente kan hierbij ondersteunen als daar behoefte aan is. 

Voor VvE’s die individuele stappen willen zetten is het VvE-loket beschikbaar voor ondersteuning.

Op een gegeven moment gaan we stoppen met het gebruik van aardgas voor het verwarmen van onze woningen. Als steeds minder mensen gebruikmaken van het gasnet wordt het voor de overgebleven gebruikers steeds duurder om het gasnet in stand te houden. Ook gaat de prijs van gas in de toekomst verder omhoog. Dat komt onder andere door het verplicht bijmengen van meer biogas. Dat is vaak duurder om te produceren dan aardgas. Voordat we stoppen met de levering van gas moet de gemeente eerst zorgen dat iedereen de kans heeft gehad om over te stappen op een aardgasvrij alternatief.

Belangrijke eisen zijn het voldoende informeren van buurtbewoners en het betrekken van bewoners bij de keuze voor alternatieve warmteoplossingen. Pas als die stappen zorgvuldig zijn doorlopen kan de gemeente een gebied aanwijzen waar de gaslevering stopt. Dan is er nog een termijn van minimaal 8 jaar, voordat de levering echt stopt. Voor die tijd controleert de gemeente of iedereen over heeft kunnen stappen op een alternatief. Zo komt niemand in de kou te zitten.

Voor een enkele boring is geen vergunning nodig. De uitvoerder moet wel een melding maken bij de omgevingsdienst. Als meerdere bewoners dicht bij elkaar een bodemwarmtepomp willen aanleggen dan is soms extra onderzoek, zoals een ‘interferentieberekening’, nodig. Het onderzoek kijkt of de bodembronnen elkaar beïnvloeden en of het ontwerp daarop aangepast moet worden. Een vergunning is nu alleen verplicht als er veel bodemlussen dicht bij elkaar liggen, zogenaamde ‘interferentiegebieden’. Dat is nu nog niet het geval in Voorhof Zuidwest. Dit kan veranderen als veel bewoners kiezen voor een bodemwarmtepomp. Meer informatie over bodemenergie is hier te vinden. De regels over melden, vergunningen en interferentie staan hier. 

De gemeente mag op termijn gebieden aanwijzen die in de toekomst van het gas af gaan. De keuze voor een warmteoplossing is altijd aan een VvE of aan de woningeigenaar zelf. 

Ja, je kan je op een later moment weer af laten sluiten van het warmtenet. Daar zijn wel kosten aan verbonden, en je moet dan zelf een nieuwe aardgasvrije warmteoplossing plaatsen. 

De leidingen voor de centrale verwarming en de waterleiding naar de cv-ketel kunnen meestal ook worden gebruikt voor de afleverset van het warmtenet. De gasleiding en rookgasafvoer zijn niet meer nodig.  

Dat hangt af van de plek van de afleverset. Soms zijn extra leidingen door de woning nodig. Deze worden vaak langs een muur of plafond geplaatst en kunnen worden weggewerkt. In het rapport staat meer informatie over de voorkeursplekken voor de afleverset en wat dit betekent voor de leidingen. Voor jouw woning kan een installateur aangeven welke aanpassingen nodig zijn.  

De leidingen en afleverset komen meestal tot vlak achter de voordeur. Bijvoorbeeld op de begane grond in de meterkast of in een aparte ruimte in het flatgebouw. Dat is bij de ene woning of VvE makkelijker dan bij de andere. 

Dat risico is klein, daar letten NetVerder en de uitvoerders op. Zij zijn bekend met dit type vloeren. Ook is NetVerder of de uitvoerder verantwoordelijk voor het aanleggen tot en met de afleverset.  

Er zijn meerdere opties voor het plaatsen van de buiten-unit, zoals in de tuin, op het dak of aan de gevel. Endule bekijkt de mogelijkheden en neemt dit mee in het rapport. Daarbij houden zij rekening met wat logisch is, waarbij ook wordt gekeken naar de toegankelijkheid voor een onderhoudsmonteur. De uiteindelijke keuze blijft aan de woningeigenaar. 

De AB-QM-klep kan bij flats met een 1-pijpsverwarmingssysteem helpen om de retourtemperatuur te verlagen, zodat aansluiting op het warmtenet mogelijk wordt. NetVerder onderzoekt nog of deze oplossing voldoende is. De gemeente en NetVerder streven ernaar om hierover in het warmte-uitvoeringsplan (WUP) voor Voorhof Zuidwest meer duidelijkheid te geven. 

Als er met de aardwarmtebron iets mis is, is er altijd de warmtekrachtcentrale die bijspringt om warmte te leveren. Als er een lek ontstaat in het warmtenet, dan plaatsen we tijdelijke noodvoorzieningen. Er is altijd garantie op levering van warmte.  

De hoeveelheid warmte hangt af van het vermogen van de warmtepomp en de isolatie van de woning. Warmtepompen zijn, net als cv-ketels, in verschillende groottes verkrijgbaar. Je kunt eerst isoleren en daarna een kleinere warmtepomp plaatsen. Je kunt ook direct kiezen voor een grotere warmtepomp. 

Een bodemwarmtepomp is op de koudste dagen het meest efficiënt. Een lucht-waterwarmtepomp moet harder werken om bij lage buitentemperaturen jouw huis te verwarmen. Een moderne lucht-waterwarmtepomp wordt wel steeds efficiënter en kan zelfs bij -20 jouw woning nog verwarmen.  

Als veel bodemwarmtepompen vlak bij elkaar liggen dan kunnen die elkaar beïnvloeden, dat heet interfereren. De bodem kan hierdoor sneller afkoelen, waardoor alle warmtepompen in dat gebied minder efficiënt kunnen werken. De uitvoerder van een boring voor een bodemwarmtepomp maakt altijd een interferentieberekening. Als er sprake is van interferentie dan kan de uitvoerder ervoor kiezen om de boring op een andere plek (zoals de achtertuin) te doen of om dieper te boren.  

De levensduur van een warmtepomp is doorgaans 15 tot 20 jaar. De bodemlus voor een bodemwarmtepomp kan 50 jaar of zelfs langer in de bodem blijven liggen. 

Het boilervat slaat warm water op voor douche- en kraanwater. De warmtepomp verwarmt het water geleidelijk en vult het boilervat aan wanneer dat gunstig is. Een boilervat is goed geïsoleerd en kan deze warmte lang opslaan.  

Ja, op koude dagen moet de warmtepomp harder werken om de woning te verwarmen. Daardoor gebruikt deze meer elektriciteit dan op warmere dagen. 

Daar is niet naar gekeken. Als de stroom uitvalt dan werkt de huidige cv-ketel ook niet meer. Voor storingen zijn in het warmtenet zowel bij de bron als in het net back-up voorzieningen aanwezig.  

Ja. Het water uit het warmtenet komt met 70 graden de woning binnen. Dit is nodig voor het warme water uit de kraan. De temperatuur voor de verwarming in huis kun je zelf instellen.  

NetVerder is verantwoordelijk voor al het leidingwerk tot aan de afleverset en voor de afleverset zelf. Alle leidingen daarna en de radiatoren zijn de verantwoordelijkheid van de woningeigenaar.  

Dat staat voor de ‘Seasonal Coefficient of Performance’, dat is een getal wat aangeeft hoe efficiënt een warmtepomp over de seizoenen heen werkt. Een warmtepomp met een SCOP van 4 kan met 1 kW aan elektriciteit 4 kW aan warmte leveren. Dit komt omdat een warmtepomp geen warmte maakt, maar deze verplaatst van buiten naar binnen.  

Sommige flats, zoals de Shell-flats, hebben een tweepijpssysteem. Hierbij zijn de aan- en afvoer van het verwarmingswater gescheiden. Andere flats, zoals de flats aan de Roland Holstlaan, hebben een éénpijpssysteem. Hierbij ligt de temperatuur van de aan- en afvoer dichter bij elkaar. Daardoor is aansluiting op een warmtenet daar lastiger. 

Nee, met het warmtenet kan je niet koelen. Om de woning in de zomer koel te houden zijn andere maatregelen nodig, zoals goede isolatie en zonwering, en door slim te ventileren wanneer het buiten koeler is. 

Een zonneboiler kan je goed combineren met een warmtepomp. Het bespaart nog steeds energie voor het verwarmen van douche- en kraanwater. De combinatie met het warmtenet is minder voor de hand liggend, omdat je voor een aansluiting op het warmtenet geen boilervat nodig hebt.

Ja, dat kan. Wel kan het gevolg zijn dat er te weinig deelnemers overblijven voor een warmtenet om een warmte-overdrachtstation rendabel te maken. In dat geval blijft alleen een individuele of kleinschalige collectieve oplossing over.

De ruimte op het net is afhankelijk van meerdere aspecten, waaronder de keuze voor warmteoplossingen in de buurt. Bij meer aansluitingen op het warmtenet is minder extra capaciteit op het elektriciteitsnet nodig. Als veel huishoudens kiezen voor een warmtepomp, is juist meer capaciteit nodig.  

Niet altijd. Elektrisch koken kan vaak met een standaard 1-fase aansluiting. Of je aansluiting verzwaard moet worden, hangt af van hoeveel stroom je tegelijk gebruikt. Als je ook zonnepanelen, een warmtepomp en een laadpunt voor een elektrische auto hebt is verzwaring soms nodig. 

Dit hangt af van het vermogen van de warmtepomp en is niet altijd nodig. In combinatie met elektrisch koken, zonnepanelen of een laadpunt voor een elektrische auto, is dat wel aan te raden.

Het kan zijn dat je de hele meterkast moet aanpassen of vervangen, daar kijkt Stedin naar. Er komt wel altijd een nieuwe slimme meter om de huidige 1-fase meter mee te vervangen. Voor het aanpassen van de meterkast heeft de gemeente een subsidie.

Nee, aan de omvormer hoeft niks te gebeuren. Die kan op de nieuwe groepenkast worden aangesloten. 

Dit kan mogelijk wel, dankzij de goede isolatie. Dit laat zien dat goede isolatie veel invloed heeft op wat de installatie moet leveren. Dat verschilt per gebouw. 

Ja, dat kan bijvoorbeeld met gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning. Zo’n systeem blaast schone lucht naar binnen en voert de vervuilde lucht af. De twee stromen wisselen warmte uit waardoor de binnenkomende lucht minder koud is dan lucht die direct naar binnen komt via een raam of rooster. Dat bespaart op de verwarmingskosten, maar hiervoor moeten wel luchtkanalen in de woning komen voor de aan- en afvoer. Of een decentraal ventilatiesysteem per ruimte. 

Ja. Een warmtepomp kan ook een minder goed geïsoleerde woning verwarmen. Wel is daarvoor meer energie nodig, waardoor het elektriciteitsverbruik hoger is.  

Ja. Door een gebouw beter te isoleren, is er minder warmte nodig. Daardoor kan vaak een kleinere warmtepomp worden toegepast die minder energie gebruikt.  

Met deze oplossing worden alleen enkele onderdelen vervangen. Of dit een goede keuze is, hangt af van de staat van het huidige systeem en de toekomstige onderhoudskosten. Een andere mogelijkheid is om het verwarmingssysteem aan te passen. Techniplan brengt de gevolgen van beide opties in beeld.  

In de eerste jaren wordt het water in het warmtenet nog opgewarmd tot 90 graden. Zo krijgen oudere gebouwen meer tijd om te isoleren. Op termijn gaat de temperatuur terug naar 70 graden. Het is nog niet bekend wanneer dat gebeurt. Daarom gaat het onderzoek uit van een aanvoertemperatuur van 70 graden.  

Ja. Bij het ontwerp van de opstelling van de warmtepompen wordt rekening gehouden met de ruimte die nodig is voor een gondellift en ander gevelonderhoud. Techniplan past de indeling hierop aan. 

Voor een aansluiting op het warmtenet is meer nodig dan alleen een aansluiting op de warmtewisselaar. Er moeten ook leidingen worden aangelegd naar de stookruimte van het gebouw. Daarnaast zijn technische aanpassingen (regeltechniek) nodig om het systeem goed te laten werken. Deze kosten zitten allemaal in de investeringskosten.  

Nee. In de Roland Holst-flats wordt warm tapwater met individuele (elektrische) boilers gemaakt of bewoners zijn bezig met deze overstap. Daarom gaat de vergelijking daar alleen over de verwarming van het gebouw. Bij de Shell-flats is warm tapwater collectief geregeld. Daar wordt het warmtenet voor zowel verwarming als warm tapwater onderzocht.  

Dat hangt af van de gekozen warmtetechniek en de staat van het gebouw. In de onderzoeken wordt per gebouwtype gekeken welke isolatiemaatregelen nodig zijn en wat de gevolgen daarvan zijn voor de verschillende warmteoplossingen. 

Ja. De warmtepompen komen op het dak van het gebouw. Er is dan een omkasting nodig om het geluid te dempen, zowel voor bewoners van het gebouw als voor de omgeving. 

Het doel van dit onderzoek is onder andere om de kosten voor de VvE inzichtelijk te maken. Dit doen we voor beide warmtetechnieken: het warmtenet en een collectieve warmtepomp. In de volgende fase kunnen we met deze uitkomsten in gesprek met de VvE’s over de haalbaarheid van de warmtechniek.  

Nee. Het WUP geeft een planning en mogelijke route. De uiteindelijke keuze ligt bij de VvE, bijvoorbeeld nadat een aanbod voor aansluiting is gedaan door het warmtebedrijf. 

De kosten voor het warmtenet zijn anders verdeeld dan die voor het gasnet. Dat komt deels door keuzes van de landelijke overheid en deels door de manier waarop warmtenetten (lokaal) zijn georganiseerd. De kosten voor het gasnet zijn verdeeld over heel Nederland. Bij een warmtenet wordt die berekening lokaal gemaakt. Hierdoor zijn de kosten over een kleiner aantal gebruikers verdeeld. 

Dat is een mogelijkheid, er is een omslagpunt waar dat voordeliger is dan individuele warmtepompen. Dit kan efficiënter zijn, zowel bij de aanleg als in gebruik. Een klein collectief systeem vraagt wel om goede afstemming en duidelijke afspraken. Vaak moet er ook eerst onderzoek plaatsvinden en is het de vraag hoe je onderling de kosten voor gebruik en onderhoud verdeelt. 

Dat is een belangrijk aandachtspunt. Woningen kunnen door verbouwingen van elkaar verschillen, bijvoorbeeld in de plek van de cv-ketel of de verdieping waarop deze staat. Dit kan gevolgen hebben voor de benodigde aanpassingen en de keuze voor een warmtetechniek. Daarom moet het onderzoek algemeen genoeg zijn om toepasbaar te zijn op de verschillende woningen, maar ook voldoende nauwkeurig om relevante vervolgstappen te benoemen. 

Dat wordt in het verdere onderzoek uitgewerkt. Daarbij wordt ook gekeken naar wanneer er meer duidelijkheid komt over een mogelijk aanbod en wat de kosten daarvan zijn.